De waarde van de coronacrisis

De waarde van de coronacrisis

Het nieuws staat er bol van: de negatieve gevolgen van de coronacrisis. Maar er is een andere kant aan het verhaal. “Er is een taboe om louterend over de crisis te spreken. Maar er ligt een kans om te investeren in wat werkelijk van waarde is.” Een tweegesprek met lector Change Management Jacco van Uden en lector Circular Business Kim Poldner. De luchtvervuiling is mogelijk tot wel 60 procent afgenomen en er zijn weer vissen te zien bij Venetië. Positieve effecten die in het publieke debat nauwelijks aandacht krijgen. Van Uden: “Er heerst momenteel een hiërarchie van waarden, waarbij de waarden van volksgezondheid en economie om voorrang strijden. Begrijpelijk maar ook potentieel gevaarlijk. Niemand heeft gezegd dat bijvoorbeeld de culturele sector vitaal is. Wat betekent dat als er straks bezuinigd moet gaan worden?”

KLM

De coronacrisis roept meer vragen op. Van Uden: “Een van de eerste berichten was dat KLM niet mag omvallen, terwijl het ook een van onze grotere vervuilers is. Ik hoop dat we deze crisis kunnen aangrijpen om kritisch te onderzoeken welke delen van de economie we echt terug moeten willen.” Poldner: “Ik hoop dat we na deze crisis ook naar de lange termijn kijken, dat we geen economische ondersteuning geven aan bedrijven die een grote negatieve impact op het milieu hebben.”

Nieuwe economie

Volgens Poldner leven we nu in een “quarantaine van consumptie”. “We zitten allemaal thuis als leerkracht van onze kinderen of in een internationale videoconference zonder dat we ergens naartoe zijn gevlogen. Mensen komen er nu wellicht achter dat ze ook best met minder consumptie toe kunnen; dat ze al die spullen, ervaringen en prikkels niet per se nodig hebben om gelukkig te zijn. Wie weet reactiveert deze ervaring ‘oude’ waarden die we bijna vergeten waren door het dominante discours van productiviteit, snelheid, individualisme en controle. Zien we corona als een crisis of als een kans? Ik ben hoopvol dat we deze crisis in gaan zetten voor werkelijke systeemverandering, een nieuwe economie.”

Businesscase voor corona

Poldner: “Ik noem dat de businesscase voor Corona. Met alle solidariteitsinitiatieven in de maatschappij zijn we een spier aan het trainen. We moeten ons verder inzetten om tot de kern te komen van wat echt essentieel is. Is dat onderwijs, gezondheidszorg en milieu? Of blijven we financiële waarden boven alles zetten? Op dit moment ligt internationale productie voor een deel plat en dat betekent een kans om processen anders te gaan inrichten. Bijvoorbeeld door producten dichterbij huis te maken die van betere kwaliteit zijn en lokale werkgelegenheid te stimuleren. Het bedrijf i-did is daar een mooi voorbeeld van. Zij maken akoestische producten, tassen en accessoires van gerecycled vilt en doen dat met mensen die lang in de bijstand zaten. Ze ontwikkelen lokaal design, recyclen textiel én creëren sociale impact.

Een enorm collectief geheugen

Van Uden: “Ik ben minder optimistisch dan Kim. Ik vrees en vermoed dat onder het motto ‘nu even niet zeuren’ veel waarden niet herijkt zullen worden. Tegelijkertijd zullen mensen bewust worden wat dit virus ons heeft getoond. Dat de wereld schoner en leefbaarder kan zijn. Dat we niet per se allemaal in de file hoeven te staan. Die collectieve ervaring is extreem waardevol. En het bijzondere is dat dat overal in de wereld gezien en gevoeld wordt. Een enorm collectief geheugen.”

Drie generaties

Van Uden: “We hebben te maken met drie generaties die tegelijkertijd iets meemaken dat ongekend is. Zelfs mijn moeder van 80, een kind van de oorlog, heeft dit nog nooit meegemaakt. Er is een nieuw ijkpunt hoe de wereld tot stilstand kan komen. Daarmee is er ook een bewustwording dat een economie weldegelijk anders kan worden ingericht.”

Uitnodiging

Poldner: “Deze crisis biedt ook kansen voor het onderwijs. We kunnen het efficiënter inrichten met een mix van online aanbod van kennis en plenaire discussie in de klas om dieper op de materie in te gaan. Wellicht maakt het studenten zelfstandiger in hoe ze hun studie kunnen vormgeven. En biedt het studenten ruimte om op basis van interesse en werktempo hun curriculum te cocreëren. Studenten komen vaak als wereldverbeteraar binnen, daarom ben ik een groot voorstander om studenten zelf alternatieven te laten ontdekken en ontwikkelen. Ik hoop heel erg dat deze crisis een uitnodiging zal zijn om ons onderwijs te innoveren en duurzaamheid centraal te zetten.”

Value fest uitgesteld en intreerede online

Op 16 april zou ValueFest plaatsvinden; een event met als kernthema waarde georganiseerd door de kenniscentra Mission Zero en Digital Operations & Finance. Op die dag zou Kim Poldner ook haar intreerede houden waarin waarde centraal staat. ValueFest is vanwege de coronacrisis uitgesteld, maar de intreerede zal binnenkort online worden aangeboden. Poldner: “Ik hoop dat we niet wachten tot na deze crisis, maar nu al zo veel mogelijk het spannende gesprek over herijking van waarde zullen aangaan.”